เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ ที่มีความอันตรายสูงมาก ส่งผลให้ถึงแก่ชีวิต มักจะเกิดขึ้นในขณะที่มีฝนตก ฟ้าร้อง ฟ้าผ่าได้ถูกค้นพบว่าเกิดจากประจุไฟฟ้าลบบริเวณฐานก้อนเมฆ และได้เหนี่ยวกับอีกก้อนที่มีประจุบวก ซึ่งมนุษย์อาจจะมองเห็นด้วยสายตาได้เรียกว่า ฟ้าแลบ แต่เมื่อประจุลบได้เหนี่ยวมายังพื้นดิน จะทำให้เกิดกระแสไฟฟ้าที่มีความรุนแรงจึงเรียกว่า ฟ้าผ่า ความรุนแรงจะส่งผลทำให้ร่างกายมนุษย์ไหม้ได้เลย มีความอันตรายสูงมาก
สาเหตุการเกิดประจุไฟฟ้าในอากาศ
มีสาเหตุหลักมาจากก้อนเมฆที่มีจำนวนมากในขณะที่สภาพอากาศเต็มไปด้วยฝนตก หรือเป็นความหนาแน่นของละอองน้ำ อีกทั้งยังมีกระแสลมแรง เมื่อน้ำและอากาศเกิดการเสียดสีกัน ในตอนที่ก้อนเมฆเคลื่อนที่ ทำให้เกิดประจุไฟฟ้า เมื่อมีจำนวนมากขึ้น การเหนี่ยวของประจุแต่ละขั้วลงสู่พื้นดินจะทำให้เกิดฟ้าผ่า ซึ่งกระแสไฟฟ้าจะผ่าลงมาก่อนที่เสียงฟ้าร้องจะถึง ซึ่งกระแสไฟฟ้าเคลื่อนที่ได้ไวกว่าเสียงนั่นเอง
ความอันตรายของฟ้าผ่า
ฟ้าผ่าเป็นสิ่งที่ไม่สามารถคาดการณ์ได้เลยว่าจะผ่าลงมาตรงไหน แต่เมื่อผู้คนถูกฟ้าผ่าส่วนน้อยที่จะรอดชีวิต เพราะมีกระแสไฟฟ้าที่รุนแรงมาก ถึงจะรอดแต่ก็อาการสาหัสมาก สัตว์ที่อยู่รวมกันเป็นฝูงถูกฟ้าผ่าทำให้ล้มตายภายในพริบตาเดียว หากอยู่กันเป็นกลุ่มกระแสไฟฟ้าจะไหลจากอีกตัวไปยังอีกตัวได้แบบรวดเร็ว แต่หากฟ้าผ่าใสสิ่งของเครื่องใช้ไฟฟ้าก็จะทำให้ระเบิด หรือไฟฟ้าลัดวงจรได้ จึงเป็นความอันตรายของฟ้าผ่า
ข้อห้ามเพื่อหลีกเลี่ยงการโดนฟ้าผ่า
เป็นวิธีปฏิบัติเพื่อช่วยลดอัตราการถูกฟ้าผ่าในขณะที่ฝนตกหนัก มีฟ้าร้อง ฟ้าแลบ และฟ้าผ่า หากไม่ปฏิบัติตามข้อห้ามเหล่านี้อาจจะทำให้เกิดอันตรายแก่ตัวคุณเองได้ เพราะฟ้าผ่าไม่อาจคาดการณ์ได้ว่าจะผ่าลงตรงไหน บริเวณใดทุกอย่างล้วนแล้วแต่กระแสไฟฟ้า หรือสิ่งที่เป็นฉนวนต้นตอให้เกิดกระแสไฟฟ้า
- ขณะที่ฝนตกหนักไม่ควรเข้าไปหลบใต้ต้นไม้ เสาโทรศัพท์ เสาไฟฟ้าเป็นอันขาด
- ไม่ควรอยู่ในที่โล่งแจ้ง เช่นสนามบอล ทุ่งนา
- ไม่ควรกางร่มที่มียอดเป็นโลหะ ไม่ควรชูโลหะให้สูงกว่าหัวตนเอง
- ไม่ควรคุยโทรศัพท์ขณะฝนตกหนัก เพราะเป็นโลหะ
- หากอยู่ในตัวบ้านควรอยู่ให้ห่างจากกำแพงบ้าน เพื่อป้องกันกระแสไฟฟ้ารั่วไหล
เป็นวิธีปฏิบัติเบื้องต้นในขณะที่ฝนตกเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกฟ้าผ่าซึ่งส่งผลอันตรายถึงแก่ชีวิต ควรที่จะอยู่ในบริเวณที่มีหลังคามุง ไม่เล่นโทรศัพท์มือถือ ถอดปลั๊กไฟ และเครื่องใช้ไฟฟ้าเพื่อป้องกันไฟฟ้าลัดวงจร ควรติดตั้งระบบป้องกันไฟฟ้าลัดวงจรเมื่อฟ้าผ่าลงมาระบบป้องกันจะตัดกระแสไฟฟ้าในบ้านเพื่อความปลอดภัย
